Mae’r Gronfa Rhwydweithiau Natur yn cefnogi tair blynedd arall o adferiad y gylfinir ym Mannau Brycheiniog.
Mae Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yn falch iawn o gyhoeddi ei fod wedi derbyn bron i £1 miliwn o Gronfa Rhwydweithiau Natur Llywodraeth Cymru i barhau â’r gwaith adfer gylfinir hanfodol, a gyflawnir mewn partneriaeth â Thirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy.
Mae’r Gronfa Rhwydweithiau Natur yn cael ei chyflwyno gan y Gronfa Dreftadaeth, ar ran Llywodraeth Cymru, ac mae’n rhaglen sy’n anelu at gryfhau gwytnwch safleoedd gwarchodedig Cymru a chyflymu adferiad natur.
Mae’r buddsoddiad hwn yn cryfhau momentwm cadwraeth y gylfinir ym Mannau Brycheiniog, ar adeg dyngedfennol i un o adar bridio sydd mwyaf dan fygythiad yng Nghymru, gan adeiladu’n uniongyrchol ar gyflawniadau prosiect Cysylltiadau’r Gylfinir Cymru.
Roedd Cysylltiadau Gylfinir Cymru, a ariennir hefyd drwy’r Gronfa Rhwydweithiau Natur, yn bartneriaeth dair blynedd dan arweiniad ar y cyd â Thirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy, a’r Ymddiriedolaeth Cadwraeth Hela a Bywyd Gwyllt. Dros y tair blynedd diwethaf mae Cysylltiadau Gylfinir Cymru wedi gweithio gyda ffermwyr, gwirfoddolwyr, ecolegwyr, ymchwilwyr a’r gymuned ehangach i ddeall a diogelu’r gylfinir ar draws tirwedd Cymru yn well, a bydd y prosiect yn dod i ben ar 31 Mawrth 2026.
Adar hirhoedlog carismatig sy’n nythu ar y ddaear sy’n bridio ar dir fferm a rhostir ledled Cymru yn ystod misoedd y gwanwyn a dechrau’r haf. Mae poblogaethau’r DU yn dirywio’n serth oherwydd nad ydynt yn cynhyrchu digon o gywion i gynnal eu niferoedd. Ychydig iawn o wyau a chywion sy’n dod yn oedolion bob blwyddyn, sy’n golygu bod yr adar mewn dirywiad poblogaeth hirdymor ac mae’r gylfinir bellach yn cael ei ystyried fel yr aderyn mwyaf o bryder cadwraeth yng Nghymru. Bydd y prosiect newydd yn defnyddio dull ar raddfa tirwedd o gadwraeth gylfinir, gan gymhwyso’r dysgu helaeth a gafwyd drwy brosiect Cysylltiadau Gylfinir Cymru.
Un o brif ffocws y cam nesaf fydd cydweithio parhaus â’r gymuned ffermio, y mae eu cefnogaeth wedi bod yn allweddol wrth fonitro nythod ac ysglyfaethwyr, gwella amodau cynefinoedd a galluogi camau cadwraeth ymarferol ar lawr gwlad. Bydd cynghorwyr arbenigol yn helpu i ddyfnhau dealltwriaeth o ecoleg y gylfinir, tra bydd gwirfoddolwyr ac aelodau o’r cyhoedd yn parhau i chwarae rhan bwysig trwy ymgysylltu â’r gymuned, gwaith arolygu a chasglu data. Bydd y prosiect hefyd yn cefnogi ffermwyr i lunio fframweithiau adfer cynaliadwy ar gyfer adferiad y gylfinir.
“Rydym wrth ein bodd i dderbyn y gefnogaeth hon gan y Rhaglen Rhwydweithiau Natur, gan sicrhau tair blynedd arall o waith adfer gylfinir hanfodol ledled y Parc. Gan weithio ochr yn ochr â’n partneriaid, y ffermwyr a chymunedau lleol, gallwn adeiladu’n uniongyrchol ar y sylfeini cadarn a osodwyd gan brosiect Cysylltiadau Gylfinir Cymru. Mae gwarchod y rhywogaeth hon yn flaenoriaeth gadwraeth i Fannau Brycheiniog ac mae’r cam nesaf hwn yn rhoi hyder gwirioneddol i ni ar gyfer dyfodol yr aderyn eiconig hwn.”
Brad Welch, Rheolwr Defnydd Tir ac Adfer Natur a Newid Hinsawdd yn Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog
Cyhoeddwyd y cam nesaf hwn o gyllid yn falch yng Ngŵyl y Gelli ddiwedd mis Mai, gydag areithiau gan Nicky Davies – Ecolegydd ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, Dr. Paul Sinnadurai – Uwch Ecolegydd ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog a Rhun Jones – Arweinydd Tîm/Uwch Geidwad o Dirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy.
Ariennir y prosiect hwn gan y Rhaglen Rhwydweithiau Natur. Mae’n cael ei ddarparu gan y Gronfa Dreftadaeth, ar ran Llywodraeth Cymru.
DIWEDD